Читаем Сарман алты таба кітабы полностью

– Кріп траныыздай менде брі жасы, – деп ол Ерлана абаын тыржитып, – мені ойымша сізде барлыы дрыс емес сияты, не болып жр? Слу маан сізді бір орынышты тсті айта-айта кріп жр деп айтты.

– Жо-жо, азір менде брі дрыс, – деп Ерлан оны нгімесінен ашатады.

– Барлыы дрыс болса, онда жасы екен, егер сізде таы осындай жадай айталанып жатса, маан айтыыз, мен сізге тыныштандыратын шптерден жасалан тнба беремін, – деді біртрлі жымия.

– Ескеретін боламын, – деп ол да тірік жымия салды.

Ерлан асыа, ас йге жаындады, ол жаындаан сайын, оны мрнына керемет иістер келді, ол жрісін жылдамдатып, ртрлі таматы иісі аыан блмеге кірді.

– Ал жайасыыз, мырзам, – деп Слу оан жымиды, ол жымиан стте езуіні екі шетінді, кішігірім яшытар пайда болып, олар Слуды одан да мейірімдірек етіп ксетті. Ерлан ртрлі жеміс-жидектер мен араса кз тоймайтын таамдара толып, жайнап тран стелге жайасты.

– айсысынан бастарымды білмей трмын – мыналарды барлыы дмді сияты, тама таламай барлыын татып кргенім дрыс болар.

лкен ас йде Ерлан мен Слу ана таматанды, оларды ешкім мазалаан жо: гіме айтып, алаш кездескен кездерін еске алып, кілді отырды, біра бл кілді кешті ая астынан келген сарбаз бзды. Асхананы есігінен біреуді асыып келіп, есікті жылдам тоылдатаны естілді.

– Кір! – деді Ерлан, олындаы асыын ыдысына айта сала.

Ішке бір сарбаз асыа кіріп:

– Мазалааным шін кешірііздер, біра сыртта екі адам сізбен жолыысы келетінін айтып тр, кеш уаытта келгендіктен олара ерте келідер дедім, біра олар сізбен кездеспей ешайда кетпейміз деп апаны алдына отырып алды.

– Олар кім болды, танымайсы ба?

– Жо, оларды алаш круім. здеріні трлері аыбаса сайды, ал олдарына екі лкен дорба стап алан, олар сізге «те алыс жерден келген маызды хабарымыз бар» деп айтса, сені мырза тсінеді» деді, – деп сарбазды айтаны сол еді, Ерлан орнынан атып тра, блмеден отай шып шыты, оны артынан Слу:

– Не болды, Ерлан? Тынышты па?

– И-и, уайымдама! Сен таматана бер, мен азір келемін, – деді.

Ол апаа жаындаанда ашы тран апа алдында стеріндегі киімдеріні тарам-тарамы шыан, оны стіне малмандай су, біржіген екі адамды крді; олдарына екі лкен оржын стаан, оржындарынан тмен арай су тамшылады. Ерлан олара жаындаан стте:

– О, мырза, сізді кргенімізге уаныштымыз! – деп олдарындаы оржындарын жерге ойып, Ерлана жаындай бергені сол еді, сарбаздар найзаларын оларды ккірегіне таап, лгілерді тотатты. Бейтаныс адамдара Ерлан біраз араан со сегіз ай брын Тманды аймаына жіберген адамдары екенін тсінді.

– Нрлан, Жаып, бл сендер ме? – деп срады.

– Не болды танымай алды ба?

– рине, мына трлеріді кріп… сендерді мен тгілі, туан аналары да танымай алады, сендерге не болан? Ал аландары айда?

– Барлыын осында айтанымызды алайсы ба? – деді Жаып, алдында тран сарбаздара басынан-ая кз жгірте.

– Жо-жо, ішке кірідер, мені соымнан ерідер, – деп оларды зімен бірге кітапханасына алып кетті.

Кітапханаа барар жолда Ерлан олардан не боланын срап еді, «оаша жерге баран со ана айтамыз», – деп жауап атты.

– Не болды, соншалыты пия ма? – деді Ерлан трі згере.

– Сен білмейсі ой бізді не кргенімізді, – деді Жаып.

– И, трлерінен крініп тр бір жаманшылыты орын аланы.

Оларды арасында тынышты орнады – тек басан адамдарыны дыбысы ана естілді. Ерлан анда-санда олара кз ырымен арап-арап ойды да, кітапханаа жаындай, тотап есікті ашып, олара ішке кіруге жол берді. Олар кітапханаа кірген кезде, Нрлан шаталатай жерге лай жаздады, оны Ерлан олтытай стап:

– Сенде брі дрыс па? – деді бір олымен есікті жібере.

– И, дрыс… Кішкене лсірегенім болмаса… – деп орнына айта трды.

– Мен сендер шін обалжиын дедім, азір сендерге тіске басар алдыртайын.

– Жо, ештеені ажеті жо, тезірек ішке кірейік жне есікті бекітіп ал, – деп Нрлан шаталатай жре, лкен кітапханаа кірді. Барлыы стелге жайасып болан со:

– Ал енді лаым сендерде, неге сонша жоалып кеттідер? Жне сендерге не болан? Тепсе темір зетін жігіттерді шал сияты шамасыз кйге тсуіне не себепші? – деді ол екеуіне арап.

– И, айтпа, – деді Жаып крсіне.

– Біз сен айтан жерге барды, біра онда бару біз шін оайа соан жо – алыс рі иын жолда бізді бірнен кейін бірі жолдастарымыз тастап ашты. Онда жету шін біз ш ай уаыт жоалтты. Ханды пен Тмандыны блген алып орана жетіп, ары бетке ттік… – деп кідірді, – онда халы айтандай: ешандай тіршілік жо, тірі жндік, сімдік, ештее тіршілік етпейді; ештее спейді, наыз лі айма – дды біреу бар тіршілікті алып, бір сандыа жасырып оандай, тек ара тсті лі топыратан баса ештее кездестірген жопыз; кездестірмейміз деп те ойлады, біра біз ателескен екенбіз, ол жерде шынында бірдее болан сияты, – деген кезде Ерланны жзі згеріп кетті, – сен берген жолсызбамен жре бере, біз аласа тауларды арасына келдік. Тау арасынан сен айтандай мнараны тапты, – деген сздер оны аузынан шыып еді, Ерлан Жаыпты айтанына асан мияттыпен тыдай бастады.

– Мнара – лкен а тсті кірпіштермен аланан, ал биіктігі екі абат ймен бірдей, тбесі ираан, біра айналасында ешандай иранды болан жо, ерте уаытта салынаны аны, стіне шыып тмен араан стте оны тмен арай тереірек созылып, басым блігі жер астында жатанын тсіндік.